Osłona chłodnicy ogranicza dopływ zimnego powietrza, chroniąc chłodnicę przed kamieniami, owadami i wychłodzeniem silnika. W nowoczesnym samochodzie nie należy jednak zasłaniać jej przypadkowym kartonem, ponieważ termostat i wentylatory samodzielnie regulują temperaturę pracy. Sprawdź, kiedy osłona ma sens, jak ją zamontować i jakie ryzyko wiąże się z niewłaściwym użyciem.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czym różni się osłona chłodnicy od atrapy i siatki ochronnej,
- kiedy zimowa osłona może pomóc w starszym samochodzie,
- jak zabezpieczyć chłodnicę przed kamieniami i owadami,
- dlaczego karton nie powinien zastępować naprawy układu chłodzenia.
Osłona chłodnicy – co to właściwie jest?
W języku motoryzacyjnym określenie osłona chłodnicy może oznaczać kilka różnych elementów. Najczęściej chodzi o przednią atrapę, czyli część widoczną z zewnątrz samochodu. W krzyżówkach odpowiedzią na hasło osłona chłodnicy w samochodzie jest zwykle atrapa – słowo ma sześć liter.
Atrapa pełni funkcję stylistyczną i konstrukcyjną. Maskuje chłodnicę, tworzy wlot powietrza oraz może częściowo chronić delikatne żeberka przed zabrudzeniami. Nie zawsze stanowi jednak wystarczającą barierę dla drobnych kamieni, owadów i odłamków nawierzchni.
Innym rozwiązaniem jest dodatkowa siatka montowana za grillem lub w dolnym wlocie zderzaka. Taka osłona nie blokuje całkowicie przepływu powietrza, a jednocześnie zatrzymuje część zanieczyszczeń.
Jaką funkcję pełni zimowa osłona chłodnicy?
Zimowa osłona ogranicza ilość mroźnego powietrza docierającego do chłodnicy. Dzięki temu silnik może szybciej osiągnąć temperaturę roboczą, zwłaszcza podczas jazdy w silnym mrozie i przy dużym przepływie powietrza przez przednią część auta.
Rozwiązanie było często stosowane w starszych samochodach, między innymi w modelach takich jak Fiat 125p czy Polonez. Kierowcy wykorzystywali gumowe osłony, karton albo inne prowizoryczne przegrody zakładane przed chłodnicą.
Zasłonięcie chłodnicy może ograniczyć wychładzanie silnika, ale nie naprawi niesprawnego termostatu ani innych usterek układu chłodzenia.
Czy warto zasłaniać chłodnicę w nowym samochodzie?
W większości współczesnych aut dodatkowa zimowa osłona nie jest potrzebna. Układ chłodzenia został zaprojektowany tak, aby silnik możliwie szybko osiągał właściwą temperaturę niezależnie od warunków zewnętrznych.
Po uruchomieniu zimnego silnika termostat pozostaje zamknięty. Płyn chłodniczy krąży wtedy w małym obiegu i nie przepływa przez główną chłodnicę. Dopiero po osiągnięciu określonej temperatury otwiera się duży obieg.
W typowych warunkach silnik benzynowy nagrzewa się zwykle szybciej niż diesel. W przypadku jednostki wysokoprężnej dojście do temperatury roboczej może wymagać około 10 kilometrów, szczególnie podczas spokojnej jazdy i przy niskiej temperaturze powietrza.
Zakładanie kartonu przed chłodnicą w sprawnym, kilkuletnim aucie może przynieść więcej problemów niż korzyści. Przepływ powietrza jest potrzebny nie tylko do chłodzenia cieczy, lecz także intercoolera, skraplacza klimatyzacji i innych elementów umieszczonych w przednim pasie.
Kiedy osłona chłodnicy może przydać się w starszym aucie?
Wysłużone samochody mają często większe, mniej wydajne jednostki napędowe oraz zużyte elementy układu chłodzenia. W takich konstrukcjach silnik może długo pozostawać niedogrzany podczas mrozu, zwłaszcza gdy samochód porusza się poza miastem.
Problemem bywa termostat, który nie domyka się i zbyt wcześnie kieruje płyn do dużego obiegu. Wtedy chłodnica odbiera ciepło, zanim silnik osiągnie właściwą temperaturę. Częściowa osłona może tymczasowo ograniczyć to zjawisko.
Takie rozwiązanie spotyka się również w starszych ciężarówkach, dostawczakach i busach. Powinno być używane wyłącznie zimą oraz kontrolowane podczas jazdy, ponieważ wzrost temperatury zewnętrznej zwiększa ryzyko przegrzania.
Co zrobić, gdy silnik długo się nagrzewa?
Powolne osiąganie temperatury roboczej nie powinno być automatycznie traktowane jako powód do zasłonięcia chłodnicy. Najpierw trzeba ustalić, czy przyczyną nie jest usterka.
Mechanik powinien sprawdzić przede wszystkim:
- termostat i moment jego otwarcia,
- poziom oraz stan płynu chłodniczego,
- szczelność przewodów i chłodnicy,
- działanie wentylatora oraz czujników temperatury,
- drożność układu chłodzenia i nagrzewnicy.
Jeżeli termostat przepuszcza płyn na duży obieg od razu po uruchomieniu silnika, karton jedynie maskuje objaw. Dalsza jazda z takim rozwiązaniem może opóźnić właściwą diagnozę i zwiększyć ryzyko awarii.
Karton, folia czy gotowa osłona?
Karton łatwo przyciąć i szybko zamontować, dlatego przez lata był popularnym rozwiązaniem awaryjnym. Ma jednak istotną wadę – może nasiąkać wodą, odpaść podczas jazdy, zetknąć się z gorącymi elementami albo ograniczyć przepływ powietrza bardziej, niż zakładano.
Folia również nie jest dobrym materiałem do improwizowanej osłony. Może się rozerwać i dostać w okolice wentylatora, pasków lub innych ruchomych części.
Bezpieczniejszym wyborem jest element przeznaczony do konkretnego modelu auta, wykonany z tworzywa odpornego na temperaturę albo cienkiej blachy. Osłona powinna być stabilna, nie dotykać gorących podzespołów i nie zasłaniać całego wlotu bez wyraźnej potrzeby.
Przy montażu należy sprawdzić kilka warunków:
- czy materiał nie znajduje się przy pasku osprzętu, wentylatorze ani kolektorze,
- czy mocowanie nie może poluzować się podczas jazdy,
- czy pozostawiono przepływ powietrza wymagany przez producenta,
- czy kierowca może szybko zdjąć osłonę przy wzroście temperatury silnika.
Jak zabezpieczyć chłodnicę przed kamieniami?
Jeżeli celem nie jest szybsze rozgrzewanie silnika, lecz ochrona chłodnicy i intercoolera, lepszym rozwiązaniem będzie metalowa lub kompozytowa siatka montowana za grillem. Zatrzymuje ona część kamieni, owadów i większych zanieczyszczeń, nie zamykając całkowicie wlotu.
Właściciele samochodów z dużym dolnym grillem często wykonują taki montaż samodzielnie. Siatkę można przyciąć do wymiaru wlotu i przymocować od wewnętrznej strony do istniejących żeberek za pomocą plastikowych opasek zaciskowych. Nie trzeba wtedy wiercić elementów nadwozia.
Przed rozpoczęciem pracy warto zdjąć górną osłonę komory silnika albo dolną osłonę zderzaka, zależnie od konstrukcji pojazdu. Trzeba też zachować ostrożność przy czujnikach, przewodach i ostrych krawędziach.
Siatka ochronna powinna chronić chłodnicę, ale nie może działać jak pełna przegroda ograniczająca przepływ powietrza.
Jak zamontować siatkę ochronną?
Montaż dodatkowej siatki jest prosty, jeśli element ma właściwy rozmiar i drobne, lecz nieprzesadnie gęste oczka. Pracę najlepiej wykonywać na zimnym samochodzie, po zabezpieczeniu miejsca i odłączeniu zapłonu.
- Zmierz szerokość i wysokość wlotu powietrza.
- Przytnij siatkę z niewielkim zapasem na krawędziach.
- Wsuń ją od góry lub od dołu, zależnie od dostępu do grilla.
- Przymocuj ją do żeber za pomocą kilku opasek zaciskowych.
- Odetnij końcówki opasek i sprawdź, czy nic nie wystaje.
Siatka powinna być odporna na korozję i drgania. Warto wybierać materiał powlekany albo nierdzewny, ponieważ przedni pas samochodu jest narażony na wilgoć, sól drogową i zabrudzenia.
Do czego służą aktywne żaluzje chłodnicy?
Niektóre nowsze samochody mają fabryczne, automatycznie sterowane żaluzje w przednim wlocie. Gdy silnik jest zimny, pozostają zamknięte i ograniczają przepływ powietrza. Po osiągnięciu właściwej temperatury otwierają się.
Żaluzje mogą także zamykać się przy wyższej prędkości. Wtedy zmniejszają opór powietrza, co może poprawiać aerodynamikę oraz ograniczać zużycie paliwa. Stosowano je między innymi w wybranych wersjach Opla Astry, Opla Insignii, Forda Focusa i Forda Mondeo.
Fabryczny system działa na podstawie temperatury silnika, prędkości jazdy i informacji z układu sterowania. Jest więc znacznie bezpieczniejszy niż ręcznie założony karton, ponieważ sam dopasowuje stopień otwarcia do warunków.
Czy osłona chłodnicy jest warta montażu?
Tak, jeśli mowa o dobrze dopasowanej siatce chroniącej chłodnicę przed kamieniami i owadami. Taki element może być przydatny w samochodach z dużym, otwartym grillem, szczególnie gdy chłodnica lub intercooler znajdują się blisko przedniego zderzaka.
Zimowa osłona ograniczająca dopływ powietrza ma sens głównie w starszym, sprawnym technicznie aucie używanym przy dużym mrozie. W nowoczesnym samochodzie lepiej pozostawić fabryczny układ chłodzenia bez dodatkowych, przypadkowych przesłon, a problem niedogrzewania skonsultować z mechanikiem.
